Ik ben een fan van het Surinaamse opinieblad ‘Parbode’. Het is dan ook schitterend dat het blad een website heeft waarop verschillende artikels – na registratie- te lezen zijn, zodat ik ook vanuit België op de hoogte blijf van wat er leeft in de Surinaamse gemeenschap. Toen ik enkele weken geleden een nieuwe lading artikels las, schrok ik echter. Gelukkig is Parbode een opinieblad, dus niets houdt me tegen om ook even mijn opinie over een bepaald artikel op de wereld los te laten…Het artikel waarover ik het heb, heet “pootje baden: Santigron“. Het werd geschreven door Jaap Hoogendam. Hoogendam is een Amsterdams zakenman, die niet alleen Parbode uitgeeft, maar ook de eigenaar is van het café-restaurant ‘De Ponteneur‘ in Amsterdam en van enkele hotels in Polen. Hij is ten slotte ook actief op de beurs en financierde de oprichting van een uitzendbureau.
In zijn artikel beschrijft Hoogendam een uitstap naar het marrondorp Santigron. Ik citeer enkele passages uit zijn artikel:
“Misschien is voor een toerist de hele reis naar Santigron af te raden, want echt welkom ben je er niet. Loop je het dorp in, dan komt iemand entree heffen, SRD 10 per persoon. Dan loopt er een zogenaamde gids met je mee. Als je blank bent, maar gewoon in Paramaribo woont en werkt, dan kan je dat wel zeggen, maar het helpt niet. Blank is hetzelfde als toerist, dus het wordt dokken.”“Dan neemt een zelfbenoemde gids je mee naar de kapitein, die een ritueel meespeelt, want het is natuurlijk niet echt belangrijk, op de centen na dan.”“Veel bewoners stinken naar drank.”
“Verderop zit een jonge Marron, die bij Milieubeheer in de stad werkt, bier te drinken en op te scheppen dat hij al zes kinderen heeft en dat een vrouw zo snel mogelijk zwanger moet worden. Zo snel verandert een cultuur nou ook weer niet.”
Het verhaal van Hoogendam – die nochtans antropoloog van opleiding is – laat mij met een wrange nasmaak zitten. Zo werden de rituelen van Marrons zonder enige argumentatie als onbenullig afgeschilderd. “De kapitein speelt een ritueel met je, maar dat is uiteraard alleen maar voor het geld”, meent Hoogendam. Dat de Marrongemeenschap in Suriname oeroude gebruiken rijk is die zelfs in Afrika niet meer gekend zijn, vergeet de auteur even. Dat Santigron dicht bij Paramaribo ligt en dus meer onderhevig is aan de invloed van de stad, doet niets af van het belang van dergelijke rituelen voor de Marrons.
Is het feit dat elke bevolkingsgroep in Suriname over zijn eigen rituelen beschikt trouwens niet net dat wat Suriname zo mooi maakt? Zulke dingen moet Suriname koesteren. Geen enkele andere bevolkingsgroep heeft het recht om zijn gebruiken of rituelen beter te vinden dan de gebruiken van andere bevolkingsgroepen.
Het verhaal gaat nog verder. Zo is de gids in het dorp slechts een zogenaamde gids. Waarom dat zo zou zijn, wordt niet vermeld. Omdat het ’slechts’ een inwoner van Santigron is?
Bovendien suggereert de auteur dat dronkenschap en vrouwonvriendelijk gedrag onlosmakelijk horen bij de Marroncultuur. Alsof wangedrag meer voorkomt bij Marrons dan in om het even welke gemeenschap, laat staan dat de Marroncultuur dergelijk gedrag aanmoedigt.
Gelukkig heeft de auteur een pasklare oplossing klaar: hij suggereert impliciet dat de Marrons hun cultuur maar moeten opgeven, of ze op zijn minst moeten moderniseren. Omdat je niet tegelijk én Marron én beschaafd kunt zijn?!?
De grootste tekortkoming van het artikel is dat het niet op zoek gaat naar de oorzaken van het probleem. Waarom moeten de inwoners van Santigron SRD 10 vragen aan elke toerist die hun dorp komt bezoeken? Zou het niet kunnen dat de economische uitzichtloosheid en de structurele verwaarlozing van de Inheemse en Marrongemeenschappen ertoe geleid hebben dat dorpen als Santigron dat geld broodnodig hebben om te overleven? Of is het dan normaal dat een dorp dat even buiten Paramaribo ligt nog niet lang over elektriciteit van de EBS beschikt? Is het normaal dat de Marrongemeenschap nog steeds moet strijden voor zijn grondrechten? Is het normaal dat Marrons en Inheemsen oververtegenwoordigd zijn in de werkloosheidscijfers? Is het normaal dat de Raad voor de Ontwikkeling van het Binnenland (ROB), die in 1992 werd opgericht om de gebieden van Inheemsen en Marrons in Suriname vast te leggen, tot op heden niets heeft verricht?
Dat een Nederlander een bezoek aan Santigron afraadt omdat elke bezoeker er tien Surinaamse dollar (2,28 euro) moet betalen, verbaast me als Belg dan weer minder. Zo snel verandert een cultuur nou ook weer niet…
6 Reacties
9 juli, 2008 at 22:06
Pieter, jij mag Santigron positiever beschrijven, ga je gang. Ben je er zelf geweest ? Ik meermalen en het dorp komt op sommige punten onsympathiek (bedelarij en alcoholisme, overigens vet onderschreven door mijn Marronvrienden) over, dan heb ik me nog ingehouden. “Pootje Baden” is onze rubriek voor uitstapjes in Suriname (1 pagina met foto beschikbaar) en het is meer een recensie, zoals je een restaurant beschrijft, bij wijze van spreken. Een populaire rubriek, binnenkort in boekvorm op de markt (Buitenkansjes). Niet leuk voor Santigron, helaas. Laten ze de hand in eigen boezem steken en zich niet wentelen in een slachtofferrol, vaak aangemoedigd door begripvolle intellectuelen. Natuurlijk kan ik een lang artikel over de Marroncultuur schrijven, maar dat was niet de bedoeling, een beetje goedkoop dan jouw kritiek, want je kent de rubriek en je bent toch zelf journalist? Het is helemaal niet de bedoeling geweest over de oorzaken te schrijven ! Volg de Parbode, dan lees je genoeg artikelen over oorzaken, zie bijvoorbeeld in nummer 27 een positief artikel over de Marrons. Altijd fijn goed nieuws te melden, daar niet van, maar klakkeloos culturen de hemel in prijzen heb ik als antropoloog achter me gelaten. Maar dat zal jij wellicht anders zien, gezien de vele malen dat ik ‘impliciet’ en ’suggereren’ lees in jouw blog. Ik lees meestal alleen wat er staat en verder niet. Vrouwonvriendelijkheid suggereren gaat bijvoorbeeld wat ver, vind je ook niet ? Sla je hier niet wat op hol ? Waar staat dat dan ? Van mij mag ze 6 kinderen hebben, hoor. Dank + groeten, Jaap Hoogendam(en ingezonden brieven zijn welkom in Parbode, ook gedegen artikelen over Suriname van een Belgische collega, of was je hier maar een paar weken ?)
9 juli, 2008 at 23:05
Beste Jaap, ik ben – in tegenstelling tot in heel wat andere marrondorpen – nog niet in Santigron geweest. Dat weerhoudt me er echter niet van om inhoudelijk een mening te vormen over uw artikel. Laat ik dus ook even antwoorden op uw reactie.
Je schrijft:
1. Verderop zit een jonge Marron, die bij Milieubeheer in de stad werkt,
bier te drinken en op te scheppen dat hij al zes kinderen heeft en dat een vrouw zo snel
mogelijk zwanger moet worden. “Zo snel verandert een cultuur nou ook weer niet”.
-> Uit die passage kan ik toch alleen maar afleiden dat jij vindt dat de marroncultuur dergelijk vrouwonvriendelijk gedrag in zich draagt.
2. “Pootje Baden” is onze rubriek voor uitstapjes in Suriname (1 pagina met foto beschikbaar) en het is meer een recensie, zoals je een restaurant beschrijft, bij wijze van spreken. Een populaire rubriek, binnenkort in boekvorm op de markt (Buitenkansjes). Niet leuk voor Santigron, helaas.
-> Je hebt daar gelijk: ik ken de rubriek niet. Ik heb Parbode dan ook nog nooit in papieren versie gelezen, want die is er niet hier in België. Er is echter een verschil tussen een bestemming niet aanraden in een recensie en een hele groep mensen over dezelfde kam scheren, terwijl je daarnaast ook nog eeuwenoude gebruiken als winstbejag afschildert. Ik vind dat het artikel heel kort door de bocht gaat. Dat zal ik blijven vinden. Trouwens, toeristen die voor de eerste maal met zulke rituelen in aanraking zullen komen, kunnen die net heel leuk vinden. Wat jij als winstbejag klasseert, kan dus net een troef zijn. Net zoals de ‘zogenaamde’ gids/dorpeling die met je meeloopt…
3. Laten ze de hand in eigen boezem steken en zich niet wentelen in een slachtofferrol, vaak aangemoedigd door begripvolle intellectuelen.
-> Ik ben uiteraard geen Marron, hier is dus geen sprake van Marrons die zich wentelen in een slachtofferrol. Had u hetzelfde geschreven over bvb. Inheemsen of Javanen, ik had eveneens gereageerd. Evenmin beschouw ik me als een intellectueel. (Toch bedankt voor het compliment?
)
4. Klakkeloos culturen de hemel in prijzen heb ik als antropoloog achter me gelaten.
-> Wat met klakkeloos rituelen de grond inboren en als winstbejag afschilderen of het gedrag van één individu linken aan een bevolkingsgroep? Ik ben ook al geconfronteerd geweest met een junkie in Amsterdam, mag ik nu vinden dat de cultuur van de Amsterdammers dringend een evolutie moet doormaken? Je begrijpt wat ik bedoel… Ten slotte hebben andere factoren dan cultuur (bvb overheidsbeleid, economie) een veel grotere impact op het feit dat het er momenteel “onsympathiek” is in Santigron.
Ik vind van mezelf niet dat ik te hard van stapel loop, ik ventileer enkel een scherpe opinie die ik probeer te onderbouwen. Op verschillende punten van mijn betoog ga je trouwens niet in.
Ik heb verschillende Surinaamse vrienden/collega’s het artikel laten lezen (er zaten geen Marrons tussen) en ook zij werden er niet bepaald vrolijk van. Ik heb zelfs al een vlammende reactie op uw stuk van mijn blog gehaald, hoewel ik censuur verwerp.
Ik heb namelijk helemaal geen zin in een vijandige discussie tussen ons. Integendeel, ik respecteer vele meningen, maar laat me nooit tegenhouden om zelf één te vormen. Ik heb zelfs getwijfeld om mijn reactie op mijn blog te zetten, maar ik dacht dat Parbode als opinieblad een kritische stem wel zou kunnen incasseren. (Ook al was ik inderdaad maar een aantal maanden in Suriname.)
Maar geen probleem, als ik ben afgestudeerd in België als politicoloog verhuis ik terug naar Suriname. Dan praat ik met veel plezier eens met je bij een parbobiertje.
Hou je goed als je teruggaat naar Paramaribo, want de laatste keer dat ik er was zag ik er op bepaalde plekken veel bedelarij en alcoholisme.
vriendelijke groeten,
Pieter
10 juli, 2008 at 11:50
Jaap je bent gewoon kortzichtig!!!!!Overal in de binnenlanden betaal je de beschermheilige de wachter van het dorp/gemeenschap om er te mogen vertoeven.Dit doe je door geschenken aan de Kapitein aan te bieden !!!!!!Als je dat niet weet dan ben je een antropoloog van lik me vestje!!
En dat die man 6 kinderen heeft waar hij trots op is en er wat bijverdient om ze te onderhouden is in hem prijzenswaardig.
Je lijkt meer een slavenopkoper die een dorp ingaat om nieuwe slaven te zoeken.
Ga ff in Amsterdam rondkijken daar bedelen ze om aan hun drugs te komen of anders jatten ze je auto leeg of zakrollen je!!!!!!!!
Waarom zoek je Santigron uit om af te kraken??Ik hoop dat je bij je volgende bezoek niet eens het dorp in mag en anders met eoa rare tick vertrekt !!!!!!!!!
TE OBIA A NO FOE JOE NO FASI ING!!!!!!
De mensen denken nu zeker…
NETI MI TEKI JOE LEKI STANFASTE MA DI EI OPPO MI SJIE DATI JOE BA WAN SNEKI !!!!!HARI WAKKA!!!!!!!
DE TIJD VAN KRALEN EN SPIEGELTJES LIGT ACHTER ONS EN DE WITMANG KUNNEN WIJ MISSEN ALS KIESPIJN VOOR AL DIE WITMANG jAAP
12 juli, 2008 at 14:15
dank voor jullie reactie. Ik laat het hier verder bij. Het is een onderwerp met vele kanten en vele meningen, dat is duidelijk en een prima zaak. Ik heb niks tegen Marrons persoonlijk, ken er honderden en alle discriminatie is mij vreemd. Positieve discriminatie trouwens ook. Groeten, jaap. PS Pieter, ik woon in Suriname, dus ik hoef hier niet terug te komen. Biertje samen lijkt me prima idee, welkom tegen die tijd.
25 juli, 2008 at 21:18
Mag je straks zelf je biertje betalen en maakt Jaap er weer een heel verhaal over!!!!Je kan beter dat biertje in Santigrong gaam drinken
gr Grongma
7 oktober, 2008 at 15:47
Hallo Pieter,
Ik heb je mening gelezen en de reactie van dhr. Hoogendam daarop en ik kan je helemaal volgen. Nu weet ik toevallig dat Jaap Hoogendam een zakenman is, en daar een zeker talent voor lijkt te bezitten, gezien zijn succes. Nadeel aan succesvolle zakenheren is dat zij vaak ook de arrogantie hebben om te denken dat ze dan overal talent voor bezitten.
Zo is deze horecaondernemer ooit begonnen met dot opinieblad in Suriname en zijn officiële titel is ‘uitgever’. De meeste uitgevers die ik ken ken houden zich verre van het purbliceren in eigen tijdschriften. Een simpel gevalletje van schoenmaker, blijf bij je leest.
Dhr. Hoogendam blijft niet graag bij zijn leest en ziet zichzelf, klaarblijkelijk gezien zijn taalkundig optreden hier en in het artikel, een uitermate geslaagd ‘journalist’, antropoloog en Suriname-kenner. Want deze bakra woont sinds enige tijd in Suriname, en dit land is zo oppervlakkig en bestaat uit zo weinig culturen en ethniciteiten dat het wis en waarachtig simpel te doorgronden is…. Toch meneer Hoogendam?
Even een aantal opmerkingen over uw artikel. U beschouwt het klaarblijkelijk als een goed stukje journalistiek. Heeft u hoor en wederhoor toegepast over de meningen die u spuit? Nee, uiteraard niet, want het gaat hier om een opiniërend stuk, recensie zoals u stelt, dus journalistiek gezien blijft u hier in gebreke. Uw insteek, zo mag ik toch aannemen, is geweest een opiniërend stuk te schrijven over de toeristische faciliteiten van het dorp en de vriendelijkheid. Eigenlijk geeft u zelf al aan dat toeristen komen om het dorp te bezoeken. Met andere woorden, het dorp is de trekpleister. Ik neem ook aan dat er niet een specifieke kathedraal of pretpark aanwezig is. In Nederland betaalt men een entree voor welke toeristische trekpleister dan ook, Madurodam (ook een ‘gemeente’), Efteling etc. Aangezien hier het hele dorp de toeristische trekpleister is, lijkt het mij geoorloofd door de beheerders hier een vergoeding voor te vragen. Nota bene, ze kunnen ook toeristen weren, maar daar wordt niemand vrolijk van.
En om niet deze hele blog vol te schrijven zal ik het hierbij laten, met nog één afsluitende vraag aan dhr. Hoogendam. Als u zo ontevreden bent over Santigron, waarom gaat u er dan meermalen heen? Er zijn hele mooie gebieden in Suriname, denk maar aan Galibi.
Deze reactie is trouwens mosterd na de maaltijd, maar beter ooit gezegd, dan nooit gesproken.
Vr. Groet
Ary