Sinterklaas is met zijn stoomboot ook aangekomen in Suriname. Inderdaad, ook Suriname kent als één van de weinige landen op deze aardbol het kinderfeest. Alleen… in Suriname zijn de helpers van de Sint geen Zwartepieten meer, maar Regenboogpieten. Dat werd beslist omdat een zwarte piet zou verwijzen naar de koloniale periode, toen zwarten ontegensprekelijk minderwaardig en zelfs mensonterend werden behandeld, een heikel punt in Suriname. Ook sommige (stukken uit) liedjes – zoals ‘ook al ben je zwart als roet’ – doen er bij sommigen de wenkbrauwen fronsen. Het sinterklaasfeest staat er bijgevolg dus al een hele tijd ter discussie.
Enkele bedenkingen daarbij. Hoewel ik ontegensprekelijk niet wil beweren dat er geen vreselijke dingen zijn gebeurd tijdens het kolonialisme én dat Sinterklaas inderdaad een kinderfeest is dat in Suriname door de kolonist werd geïmporteerd, heeft het feit dat de Sint zwarte helpers heeft volgens mij niets met racisme te maken.
(Nederland is trouwens niet de enige kolonist die Sinterklaas introduceerde in zijn kolonie. Zo importeerde ook België Sinterklaas in zijn kolonie Belgisch Kongo. Nu wordt het er echter niet meer gevierd, waarschijnlijk omdat het feest enkel onder de blanken gevierd werd. Grappig detail daarbij is dat de Congolezen volledig uit het feest werden geweerd, met als gevolg dat zelfs Zwartepiet door een geschminkte, blanke kolonist werd gevierd, ook al waren er miljoenen echte zwarten in de buurt…)
Als kind heb ik altijd gehoord dat de helpers van de Sint zwart zijn omdat ze door de schoorstenen kruipen, zodat ze van binnenuit de voordeur kunnen openen voor de goedheilige man, die daar zelf al lang veel te oud voor is.
Het gebruikt van Regenboogpieten neemt ook een deel van de magie van het kinderfeest weg. Hoe leg je uit aan je kind dat de Pieten het ene jaar nog zwart waren en nu weggelopen lijken uit een lelijk kleurboek. Het zwakke verhaal dat de stoomboot van de Sint door een regenboog zou zijn gevaren is amper een krampachtige poging om er ietwat een verklaring aan te geven.
Ten slotte lijken die Regenboogpieten ook nergens naar. Geef nu zelf toe: welk kind zou er niet bang worden bij de aanblik van een Regenboogpiet? En is het net niet het kind dat centraal staat op die ene dag, niet het eindeloos zoeken naar een zo politiek correct mogelijk feest?
Tegen racisme zijn en lessen trekken uit het verleden is heel belangrijk, maar respect voor tradities is dat ook. Een krampachtig politiek correcte Regenboogpiet is géén Zwartepiet!
Ten slotte nog deze bemerking: het zou getuigen van enorme oogkleppen om te beweren dat Suriname enkel racisme kent van blanken ten opzichte van zwarten. Ga maar eens na wat enkelingen soms zeggen over Chinese winkeliers of Surinaamse binnenlandbewoners…
2 Reacties
8 december, 2008 at 3:35
Ook de kerstman gaat door schoorstenen de huizen binnen en hij is ook geen gesminkte man die een negroiede persoon moet voorstellen met vuur rode lippen en als de pieten de schoorsteen door gaan en zo ((zwart als roet)) weer tevoorschijn komen waarom zijn hun kleren dan niet zwart en wel de lichaamsdelen. U bent hoogstwaarschijnlijk blank er is een bevolkingsgroep die zich beledigd voeld door een voor blanke onschuldig gebeuren houd daar dan rekening mee.
8 december, 2008 at 12:28
Hey Ed,
Ik heb nooit in de kerstman geloofd, dus hij moest ook geen schoorsteen door
Even serieus: ik houd er wel zeker rekening mee, vandaar mijn genuanceerd bericht over de gevoelige discussie.
Ontegensprekelijk kende Zwartepiet in de 19e eeuw, toen het Sinterklaasfeest in Nederland ontstond, een racistische oorsprong. Zoals ik al zei leren kinderen nu echter dat Zwartepiet een schoorsteenveger is en dat hij daardoor zwart geworden is. Kinderen leren al lang niet meer dat hij een minderwaardige zwarte helper van de sint is. Het racistische kantje van het feest wordt dus helemaal niet meer geleerd aan de kinderen.
Discussies als deze – die de aandacht afleiden van het kinderfeest dat sinterklaas zou moeten zijn – blijven echter de aandacht vestigen op het racistische kantje dat het feest ooit had, waardoor het feit dat Zwartepiet in oorsprong een minderwaardige zwarte helper was net in de schijnwerper blijft staan…
Ik ben er trouwens zeker van dat in België, Nederland én Suriname ook veel zwarten met plezier Sinterklaas vieren en zich niet beledigd voelen door Zwartepiet.