Deze schitterende Britse documentaire van Journeyman Pictures uit 2005 is verplichte kost voor iedereen die in Suriname geïnteresseerd is. Ze snijdt een heel gevoelig onderwerp aan: de nietsontziende roof van de natuurlijke hulpbronnen van Suriname, met winstbejag als enige motief. Traditionele marrongemeenschappen raken ontwricht en worden verdreven van hun gronden, de Amazone wordt elke dag kleiner, goudzoekers vervuilen de rivieren met kwik…

Boosdoeners zijn vaak buitenlandse bedrijven, zodat zelfs de Surinaamse staat er niet beter van wordt. Integendeel, de multinationals lopen met de grote winst weg.

Is Suriname op weg om een tweede Brazilië te worden?
Bekijk de documentaire hier.

Vorig weekend was het eindelijk zover: voor de eerste maal trokken we het tropisch regenwoud in. Op het programma stond Brownsberg (district Brokopondo), met onderweg nog tussenstops in het inheemse dorp Powakka, de transmigratiedorpen Klaaskreek en Brownsweg, de krachtcentrale aan de gigantische stuwdam en het even gigantische stuwmeer (135 000 hectare) met de handige, korte en vlot uitspreekbare naam ‘het Professor Doctor Ingenieur Willem Johan van Blommesteinmeer‘.

Zaterdagmorgen acht uur stond het busje van Marcel al klaar om ons via de Martin Luther King-weg naar Brownsberg te rijden. Alweer niet kunnen uitslapen, het begint zijn tol te eisen, soms lijkt zelfs Dame Edna er frisser uit te zien. Maar het doel was veelbelovend, zeker omdat we meer gingen zien dan enkel de Brownsberg. Zo stopten we eerst in het dorp Powakka, een inheems dorpje waar een indianenfamilie op traditionele wijze probeert te overleven. Vraag me niet hoe ze het doen, want ze leven volledig op de verbouwing van de cassaveplant, waar ze onder meer rum, ketjap en brood mee maken.
Powakka is niet veel meer dan een vier hutten, na twintig minuten hadden we het dan wel gezien.

Op naar Klaaskreek en Brownsweg. Dat zijn enkele van de verschillende transmigratiedorpen die Suriname rijk is. Toen het kort maar krachtig genaamde Professor doctor ingenieur W.J. van Blommesteinmeer werd aangelegd, liepen vele binnenlandse dorpen namelijk onder water. Voor hen legde de overheid nieuwe dorpen aan, waar zij huizen ter beschikking stelden voor de mensen die hun dorpen hadden moeten ontvluchten. De economische situatie in die dorpen is echter schrijnend, tot voor kort was er zelfs geen elektriciteit. Vele inwoners dropen dan ook gedesillusioneerd af naar Paramaribo. Ook van de schadevergoedingen die de overheid beloofde uit te betalen, hebben de inwoners nog geen cent gezien.

Na een (letterlijk) bewogen rit op de laterietwegen (je denkt toch niet dat een Surinaamse chauffeur remt omdat er eventjes geen weg meer is maar een brede plank over een rivier?) kwamen we aan in Brownsweg, een gigantisch groot transmigratiedorp aan de voet van de brownsberg. Nog een laatste tankbeurt, en de klim kon beginnen. Marcel liet hem van zijn beste kant zien tijdens de twaalf kilometer lange klim. Stel je Parijs-Dakar voor, maar dan aarde en rotsen in plaats van zand, stijl omhoog en dat na een een volle week regen. Geen wonder dat Marcel de schokdempers van zijn busje om de drie maanden moet vernieuwen…
Heelhuids aangekomen op de berg zelf, werden we onmiddellijk geconfronteerd met het prachtige uitzicht op het grote meer, dat ooit ook tropisch regenwoud was. Dat tropisch hout onverwoestbaar is, bewijzen de vele toppen van de bomen die nog steeds boven het water uitrijzen. Om geld te sparen werd het gebied waar het meer zou komen nooit kaalgekapt. Scheepvaart op het meer wordt nu nog steeds bemoeilijkt door de kruinen van de bomen.

We lieten er geen gras over groeien, en trokken na de installatie van onze hutten onmiddellijk het oerwoud in, met twee prachtige watervallen als doel.

’s Avonds besloten we het wat rustiger aan te doen, want de volgende morgen stond de wekker op een onmenselijk vroeg uur. We hadden namelijk het gekke idee in ons hoofd gekregen om om 5u45 al op te staan om vanop de berg te kijken naar de zonsopgang. Het lukte ons om het daadwerkelijk te doen, en om 6u10 zat ons groepje paraat in de uitkijkpost. Ik zou willen zeggen dat het schitterend, onvergetelijk en fantastisch was, maar helaas was het heel bewolkt en was er van een zonsopgang niets te zien. Een beetje ontgoocheld druipte ik af en ging ik nog een half uurtje slapen. Ik werd wakker gemaakt door de gidse, die me het heuglijke nieuws vertelde dat de zon zich toch nog door de wolken had kunnen banen en dat ik een prachtig schouwspel gemist had. Crap!!!

Na het ontbijt trokken we opnieuw het regenwoud in, deze keer met meer geluk. We kruisten het pad van brulapen, vogelspinnen, wilde konijn-achtige springbeesten en heel veel andere reptielen en amfibieën.

’s Middags hadden we de berg wel gezien, en trokken we terug naar Paramaribo. Op de terugweg hielden we nog even halt bij de Brokopondokrachtcentrale aan de gigantische stuwdam die 75% van Paramaribo van stroom voorziet. Helaas is de opbrengst van de krachtcentrale minder groot dan verwacht, waardoor al enkele weken sprake is om toch een kerncentrale op te starten in Suriname. Gelukkig stuit dat voorstel op heel veel protest, niet alleen van de bevolking, maar ook van heel wat internationale instanties.